Algemene Vergadering Belplant 2026

Biocontrole in geïntegreerde landbouw:  een noodzakelijke toevoeging aan de gereedschapskist van de landbouwers.

De landbouw staat niet stil. Nieuwe technieken volgen elkaar snel op: van verbeterde zaden en groene biotechnologie tot precisielandbouw en digitale tools. Eén doel blijft centraal: landbouwers helpen om hun teelten gezond en rendabel te houden.
Maar tegelijk wordt de Europese gereedschapskist kleiner. Hoe vullen we die opnieuw aan?

Tijdens de Algemene Vergadering van Belplant lag de focus op biocontrole als onmisbare bouwsteen binnen geïntegreerde landbouw. In het mooie kader van het Kasteel Rozelaar in Lochristi kwamen sector, onderzoek en beleid samen voor een namiddag vol inspiratie en debat.

Van innovatie naar praktijk

De namiddag begon uitstekend, in de Bio Base Europe Pilot Plant, waar we een rondleiding kregen in de unieke proefinstallatie voor procesontwikkeling, opschaling en productie op maat van innovatieve biogebaseerde producten.

Belplant-voorzitster Valerie Frankard opende de avond: “Succesvolle integratie van biocontrolemiddelen vraagt opleiding, kennis, praktijkervaring en landbouwers die mee kunnen groeien met die verandering. Het is daarom belangrijk dat we blijven samenwerken en communiceren met verschillende partners in de keten zodat iedereen mee is met deze veelbelovende manier van werken.”

Professor Philippe Jacques (Gembloux Agro-Bio Tech - Université de Liège) gaf ons een levendige inkijk in de wereld van de biocontrole. Ook al zijn er verschillende, doch gelijkaardige definities, het gaat om hoogtechnologische platformen zoals microbiële stammen, fermentatietechnologie en RNA-gebaseerde toepassingen. In Wallonië zijn de projecten Digibiocontrol en Biocontrol 4.0, een boost voor de samenwerking tussen overheden, bedrijven en de landbouwwereld in dit domein.

Het debat: “Tech is sneller dan Reg”

De realiteit is duidelijk: Europese landbouwers verloren de afgelopen zes jaar netto 89 actieve stoffen, vaak zonder volwaardig alternatief. Tegelijk investeren Belplant en haar leden volop: meer dan de helft van het onderzoeksbudget gaat naar biocontrole en digitale ondersteuning.

Maar hoe krijgen we die innovaties sneller op het veld? Tijdens het panelgesprek deelden vier experts hun kijk op de belangrijkste knelpunten.

Eva Van Hende (Biotalys) ziet dat er veel interesse voor biocontrole is van overheden. De onzekere tijdslijnen en lange goedkeuringsprocedures van 7 tot 10 jaar zijn echter een probleem. De biotech evolueert razendsnel en tegen die tijd zijn de goedgekeurde biocontrolemiddelen al fossiel! De politieke wereld heeft dus een belangrijke taak: volgens haar is het essentieel dat regelgeving sneller inspeelt op technologische vooruitgang.

Lieve Herman (ILVO) legt de nadruk op de praktijk: een product dat werkt in het labo of de serre, moet ook op het veld betrouwbaar zijn. Dat vraagt extra kennis rond toepassingstechniek, zoals spuittechniek en formulering. Daarnaast blijven vragen rond veiligheid belangrijk, bijvoorbeeld over gedrag van micro-organismen in gewassen en voeding. Onderzoek en opleiding blijven dus noodzakelijk.

Hendrik Waegeman (Bio Base Europe Pilot Plant) wijst op het investeringsklimaat: biocontrolemiddelen hebben veel potentieel en worden steeds specifieker en effectiever. Maar lange toelatingsprocedures remmen investeringen af. Als het te lang duurt, haken bedrijven af of kijken ze naar andere regio’s. Snellere evaluaties zijn volgens hem cruciaal om innovatie hier te houden.

Bart Dochy (Vlaams Parlement) bekijkt het vanuit beleid en landbouwpraktijk: de overgang naar meer biocontrole moet haalbaar en geleidelijk verlopen. Landbouwers hebben nood aan middelen die werken én economisch rendabel zijn. Het risico mag niet bij hen liggen. Daarom zijn duidelijke regels, goede alternatieven en opleiding essentieel, zeker ook in het kader van initiatieven zoals het drinkwaterplan.

Eén duidelijke conclusie

De nieuwe biotechnologische toepassingen komen eraan, maar ze bereiken de Europese markt vaak slechts moeizaam. Toch blijft de sector optimistisch. De Food and Feed Omnibus, het wetsvoorstel van de Europese Commissie om de wetgeving rond voedselveiligheid en diervoeders in de EU te vereenvoudigen en administratieve lasten te verminderen, biedt een belangrijke opportuniteit. Maar de EU en de lidstaten moeten die kans grijpen. De panelleden waren het over eens, de lat van de goedkeuringsprocedures moet niet lager, maar er moet wel sneller overheen gesprongen kunnen worden. Er wordt gepleit voor een vereenvoudiging van de expertenteams die de evaluaties op Europees vlak uitvoeren.

Belplant ziet hier een duidelijke rol om mee te ijveren voor snellere tijdslijnen, zonder in te boeten aan wetenschappelijke kwaliteit. Het gaat niet om minder onderzoek of eenvoudigere dossiers, maar om een efficiënter systeem dat innovatie niet afremt. Daarbij moet communicatie helpen om ook het publiek mee te krijgen, want ook daar is nog wantrouwen.

Secretaris-generaal Peter Jaeken vat het samen: “Wat betreft gewasbescherming, ongeacht het type, blijft dit een kernprobleem in de EU. Belplant blijft pleiten voor Europese harmonisatie voor biocontrolemiddelen en voor een verhoogde evaluatie-efficiëntie voor álle gewasbeschermings-middelen.”