
Biocontrole: duurzame oplossingen voor gewasbescherming
Wat is biocontrole?
Biocontrole is het beheersen van ziekten, plagen en andere schadelijke organismen met oplossingen zoals micro-organismen, semiochemische stoffen en macro-organismen. Biocontrole vormt een aanvulling op andere gewasbeschermingsmethoden en speelt een belangrijke rol binnen geïntegreerde gewasbescherming.
Biocontrole omvat innovatieve en vaak hoogtechnologische oplossingen. Denk aan specifieke microbiële stammen en fermentatietechnologie, maar ook aan nieuwe technieken en toepassingen die volop in ontwikkeling zijn.
Welke soorten biocontrole bestaan er?
Biocontrole kan verschillende vormen aannemen:
- Micro-organismen: bacteriën, schimmels en virussen die worden ingezet om schadelijke organismen te beheersen.
- Semiochemicaliën: stoffen zoals feromonen die het gedrag van insecten beïnvloeden, bijvoorbeeld door ze aan te trekken of hun voortplanting te verstoren.
- Macro-organismen: natuurlijke vijanden van schadelijke organismen, zoals lieveheersbeestjes tegen bladluizen, sluipwespen tegen insectenplagen, roofmijten en bepaalde nematoden.
Waarom is biocontrole belangrijk voor duurzame landbouw?
Biocontrole geeft landbouwers extra mogelijkheden om ziekten en plagen gericht te beheersen. De oplossingen worden ingezet als onderdeel van een bredere strategie voor geïntegreerde gewasbescherming en zijn dus niet noodzakelijk een één-op-éénvervanging van conventionele gewasbeschermingsmiddelen.
Die complementariteit is belangrijk. Ook op Europees niveau wordt biocontrole beschouwd als onderdeel van geïntegreerde gewasbescherming.
Hoe is biocontrole gereguleerd in Europa?
Biocontrole valt, afhankelijk van het type product, onder verschillende Europese regels. Micro-organismen en semiochemische stoffen die als gewasbeschermingsmiddel worden gebruikt, vallen onder het Europese regelgevingskader voor gewasbeschermingsmiddelen, waaronder Verordening (EG) nr. 1107/2009.
De Europese regelgeving is volop in ontwikkeling. In december 2025 stelde de Europese Commissie een Food and Feed Safety Simplification Package voor. Een van de doelstellingen is om innovatieve biocontroleproducten sneller toegang tot de markt te geven, terwijl de hoge Europese veiligheidsstandaarden behouden blijven. Het voorstel introduceert onder meer maatregelen rond snellere procedures voor biocontrole. De voorstellen worden nog behandeld door het Europees Parlement en de Raad.
Waarom zijn snellere toelatingsprocedures nodig?
De ontwikkeling van nieuwe oplossingen voor gewasbescherming vraagt aanzienlijke investeringen in onderzoek, veiligheid en toelatingsdossiers. Daarom is een efficiënt, voorspelbaar en wetenschappelijk onderbouwd regelgevend kader belangrijk.
Belplant pleit voor kortere en efficiëntere procedures, zonder in te boeten aan wetenschappelijke kwaliteit of veiligheid. Het doel is niet om minder onderzoek te doen of toelatingseisen af te zwakken, maar om procedures efficiënter te organiseren zodat waardevolle innovaties landbouwers sneller kunnen bereiken.
Hoe investeert de gewasbeschermingssector in biocontrole?
Belplant en haar leden investeren in nieuwe en duurzamere oplossingen voor gewasbescherming. Vandaag gaat meer dan de helft van het onderzoeksbudget van Belplant-leden naar biocontrole en digitale ondersteuning.
Belplant ziet voor zichzelf drie belangrijke opdrachten:
- Efficiëntere regelgeving ondersteunen, zodat innovatieve oplossingen sneller beschikbaar kunnen worden.
- Kennis en correcte informatie delen over nieuwe technologieën en hun toepassingen.
- Samenwerking stimuleren tussen industrie, landbouwers, onderzoekers, overheden en andere partners in de voedselketen.
Wat is er nodig om biocontrole verder te ontwikkelen?
Een succesvolle toepassing van biocontrole vraagt meer dan innovatieve producten alleen. Kennis, opleiding en praktijkervaring zijn essentieel. Landbouwers moeten weten welke oplossing geschikt is voor welke plaag, ziekte, teelt en omstandigheden, en hoe biocontrole kan worden geïntegreerd met andere gewasbeschermingsmethoden. Daarnaast blijft wetenschappelijk onderzoek belangrijk om de werkzaamheid en veiligheid van nieuwe oplossingen te beoordelen.
Belplant pleit daarom voor een efficiënt en meer geharmoniseerd Europees regelgevend kader voor gewasbeschermingsmiddelen, gecombineerd met blijvende investeringen in onderzoek, opleiding en kennisdeling. Door innovatie toegankelijk te maken en kennis te delen binnen de hele keten kan biocontrole verder uitgroeien tot een belangrijk onderdeel van duurzame en geïntegreerde gewasbescherming.
Inzamelings- en recyclagepercentages blijven stijgen in Europa
Toen CropLife Europe in 2020 zijn 2030 Commitments lanceerde, engageerde de organisatie zich om inzameling en recyclage van lege verpakkingen te versnellen. Vijf jaar later resulteert dat engagement in meetbare vooruitgang.
Aziatische hoornaar
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is sinds 2016 vanuit Frankrijk aanwezig. Hij jaagt op bijen, verzwakt kolonies, rooft bijen en broed en kan virusziekten overdragen.
Nieuwe Europese risico-indicatoren tonen verdere daling in gebruik en risico van gewasbeschermingsmiddelen
De Europese Commissie heeft de geharmoniseerde risico-indicatoren bijgewerkt met cijfers voor 2024. Het gebruik en risico van chemische gewasbeschermingsmiddelen daalden tussen 2018 en 2024 met 56% ten opzichte van 2015-2017.
Plantengezondheidsbarometer FAVV geeft mooie resultaten voor 2025
Het FAVV bewaakt de plantengezondheid via jaarlijkse analyses. In 2025 waren er minder meldingen en vaststellingen van schadelijke organismen, waardoor de plantengezondheidsbarometer met + 0,6% steeg (+ 33,6% ten opzichte van 2010).
Bericht van het FAVV over blauwalgen
Naar aanleiding van de recente vaststellingen van blauwalgen op verschillende waterwegen werd in Vlaanderen een captatieverbod ingesteld voor het gebruik van oppervlaktewater voor de beregening van voedings- en voedergewassen.